CMK (CEZA MUHAKEMESİ KANUNU)

İFADE VE SORGU USULÜ

Şüphelinin veya sanığın ifadesinin alınmasında veya sorguya çekilmesinde aşağıdaki hususlara uyulur.(CMK 147)

A- AVUKAT TALEP ETME HAKKI

Avukat seçme hakkının bulunduğu ve onun hukukî yardımından yararlanabileceği, avukatın ifade veya sorgusunda hazır bulunabileceği, kendisine bildirilir. Avukat seçecek

durumda olmadığı ve bir avukat yardımından faydalanmak istediği takdirde, kendisine baro tarafından bir avukat görevlendirilir. (CMK 147/c)

B- KONUŞMAMA HAKKI

Yüklenen suç hakkında açıklamada bulunmamasının kanunî hakkı olduğu söylenir

(CMK 147/e)

C- GÖZETİM SÜRESİNCE YAKINLARINI ARAMA HAKKI

95.madde hükmü saklı kalmak üzere, yakalanan kişinin yakınlarından istediğine yakalandığı derhâl bildirilir. (CMK 147/d)

D- SOMUT DELİLLERİN TOPLANMASINI TALEP ETME

HAKKI

Şüpheden kurtulması için somut delillerin toplanmasını isteyebileceği hatırlatılır ve kendisi aleyhine var olan şüphe nedenlerini ortadan kaldırmak ve lehine olan hususları ileri sürmek olanağı tanınır. (CMK 147/f)

E- İFADE ALMA VE SORGUDA YASAK USULLER

1- Şüphelinin ve sanığın beyanı özgür iradesine dayanmalıdır. Bunu engelleyici nitelikte kötü davranma, işkence, ilâç verme, yorma, aldatma, cebir veya tehditte bulunma, bazı

araçları kullanma gibi bedensel veya ruhsal müdahaleler yapılamaz.

2- Kanuna aykırı bir yarar vaat edilemez.

3- Yasak usullerle elde edilen ifadeler rıza ile verilmiş olsa da delil olarak değerlendirilemez.

4- Müdafi hazır bulunmaksızın kollukça alınan ifade, hâkim veya mahkeme huzurunda

şüpheli veya sanık tarafından doğrulanmadıkça hükme esas alınamaz.

5- Şüphelinin aynı olayla ilgili olarak yeniden ifadesinin alınması ihtiyacı ortaya çıktığında, bu işlem ancak Cumhuriyet Savcısı tarafından yapılabilir. (CMK 148)

ADLİ YARDIM

Adli yardım, avukatlık ücretlerini ve diğer yargılama giderlerini karşılama olanağı bulunmayanlara Avukatlık Kanunu’nda yazılı avukatlık hizmetlerinin sağlanmasıdır. (Avu-

katlık Kanunu Madde 176)

Adli Yardım Bürosu

Adli yardım hizmeti, baro merkezlerinde, baro yönetim kurullarınca avukatlar arasından oluşturulan adli yardım bürosu tarafından yürütülür. Baro yönetim kurulu, ayrıca baro

merkezi dışında avukat sayısı beşten çok olan her yargı çevresinde de bir avukatı adli yardım bürosu temsilcisi olarak görevlendirebilir. Büro ve temsilciler, baro yönetim kurulunun

gözetimi altında çalışırlar. (Avukatlık Kanunu Madde 177)

Adli Yardım İstemi

Adli yardım istemi, adli yardım bürosuna veya temsilcilerine yapılır. İstek sahibi, isteminde haklı olduğunu gösterdiği delillerle kanıtlamak zorundadır.

Yardım isteminin reddi halinde, ilgilisi yazı veya sözle baro başkanına başvurabilir. Baro başkanının vereceği karar kesindir. (Avukatlık Kanunu Madde 178)

Adli Yardımın Yapılışı

Adli yardım isteminin kabulü halinde; büro gerekli işlemleri yapmak üzere bir veya birkaç avukatı görevlendirir. Görevlendirilen avukat, görev yazısının kendine ulaşmasıyla, avukatlık hizmetlerini yerine getirmek yükümlülüğü altına girer. Bu yükümlülük, ilgilinin gerekli belge ve bilgileri isteğe rağmen vermemesi veya vekâletname vermekten kaçınmasıyla sona erer.

Ayrıca görevlendirilen avukat da bu işi yapmaktan çekinmek isterse görevin kendisine bildirildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde o işin tarifede belirlenen ücretini baroya ödemek zorundadır. Büro, görevlendirilen avukatın işi yürütmesiyle ilgili aşamaları izler.

Adres: ESKİŞEHİR BAROSU

Tel: 233 05 76 – 231 18 07 www.eskisehirbarosu.org.tr